|
| Podstawowe pojęcia układu korbowego Tłoki Pierścienie tłokowe Korbowody Wał korbowy Łożyska główne i korbowe Koło zamachowe Tłumik drgań skrętnych |
Sworznie tłokowe Sworzeń tłokowy zapewnia przegubowe połączenie tłoka z korbowodem. Środek sworznia obejmuje główka korbowodu, a końce osadzone są w tłoku. Ze względu na warunki pracy sworzeń tłokowy powinien odznaczać się małym ciężarem, sztywnością i odpornością na zużycie. Sworznie tłokowe wykonuje się ze stali węglowej wyższej jakości lub ze stali stopowej do nawęglania, a w przypadku silników wyścigowych — ze stali do azotowania. Sworznie mają kształt wałków wewnątrz drążonych. Ze względu na sposób ułożyskowania rozróżnia się następujące rodzaje sworzni (rys. 2.14): — pływające (rys. 2.14a), swobodnie obracające się zarówno w tłoku, jak i w główce korbowodu, obecnie najczęściej stosowane; — zaciśnięte w tłoku, a obracające się tylko w główce korbowodu (rys. 2.14b); — zaciśnięte w korbowodzie, a obracające się tylko w tłoku (rys. 2.14c).  Zasadniczą zaletą sworznia pływającego, który jest stosowany powszechnie we współczesnych silnikach, jest równomierny rozkład ruchów wahadłowych na powierzchniach współpracujących z tłokiem i korbowodem. Wskutek tego zużycie sworznia jest możliwie najmniejsze i najbardziej równomierne. Sworzeń zaciśnięty w tłoku spotyka się rzadko i niemal wyłącznie w silnikach o dużej pojemności. W celu ułatwienia montażu sworzeń wykonuje się wówczas o trzech średnicach zewnętrznych. Sworznie zaciśnięte w korbowodach stosowane są w silnikach średnio- i szybkobieżnych, jednak znacznie rzadziej niż sworznie pływające. Tego typu osadzenie sworznia umożliwia znaczne zmniejszenie szerokości główki korbowodu, a wskutek tego wydłużenie piast tłoka i zmniejszenie naprężeń zginających oraz nacisków. Rozwiązanie to spotykane jest tylko w przypadku stosowania tłoków żeliwnych. W tłokach ze stopów aluminium sworzeń podczas pracy zacząłby się obracać wskutek dużej rozszerzalności materiału. Wadą tego rozwiązania jest również konieczność osadzania tulejek brązowych w piastach tłoka. Gładź cylindra zabezpiecza się przed rysowaniem przez pływający sworzeń za pomocą pierścieni typu SEEGERA (rys. 2.15a) lub za pomocą tzw. ślizgaczy z miękkiego materiału, wciśniętych na oba końce sworznia (rys. 2.15b). W starszych konstrukcjach stosowano mocowanie sworzni za pomocą śrub wkręcanych w piastę tłoka (rys. 2.15c) lub w główkę korbowodu (rys. 2.15d).  Powierzchnie powszechnie obecnie stosowanych sworzni pływających muszą być bardzo gładkie ^/ ( V 10) ze względu na charakter połączenia. To samo dotyczy wymiaru zewnętrznego sworznia. Ze względu na to, że sworzeń w temperaturze pracy silnika powinien swobodnie obracać się w piaście tłoka i główce korbowodu, w stanie zimnowym pasowanie ma charakter lekkiego wcisku. W związku z tym tłok przed montażem podgrzewa się do temperatury 60÷80°C, aby zimny sworzeń można było wsunąć w otwory piasty pod naciskiem kciuka. |
| stoły odwodnienie aparatura chemiczna komputery pozycjonowanie system nagłośnienie Nawadnianie |